Kucaklayıcı Çevre Kavramı Sağaltım Sürecine Nasıl Katkı Sağlar?
Ekim 16, 2014
Kıskançlık
Ekim 18, 2014
Kronik Cimrilik

Sıklıkla kişilerin arkasından konuşulan cimrilik konusu, birçok psişe-içi ve kişilerarası yönleri olan çok yönlü bir sorundur. Ancak bu yönlere girmeden önce cimriliğin kişinin gerçek para varlığı ile ilişkisiz olduğu vurgulanmalıdır. Hem varlıklı kişiler hem de yoksul kişiler cimri ya da cömert olabilirler. Eli sıkılık cömertliğin tersidir. Kişinin parasının olmamasıyla ilgisi yoktur. Dolayısıyla kronik cimrilik sorununun iki yüzü vardır. Cimri kişi öznel olarak korkunç bir anksiyete yaşamaktadır; para vermek onda yoksul ve çaresiz kalma korkularını alevlendirir. Para biriktirmek ruhsal güvenlik sağlamakla eşanlamlıdır ve bu kişiler en ufak para kaybını kan kaybından ölmek gibi hissederler. Cimri kişi para harcamamak için her tür bilinçli ve bilinçdışı yönteme başvurur. Özellikle akılcılaştırma ona yardıma koşar; cimriliğinin tutumluluk olarak kılık değiştirmesine yardımcı olur. Yine de içsel gerginliği sürer.

Cimrinin bu anksiyete yüklü iç dünyasının aksine, nesne ilişkileri, bilinçli olarak farkında olmasa da sadizm ile yüklüdür. Cömert olmaması, kendi payına düşeni ödememek için sık sık hile ve haksızlık yapması, arkadaşları ve akrabaları için bir işkence haline gelir. Cimri onlara adeta şöyle demektedir: “Bana bir şey verilmemişken ben size neden bir şey vereyim?” Bu durum, “parasal kabızlık”ta anal dürtü türevlerinin açık olarak ayırt edilebilmesiyle birlikte (Freud, 1908; Jones, 1918), en altta erken oral yoksunluğa yönelik bir tepkinin yattığı gerçeğini ortaya koyar. Cimri erken dönem bakım verenleriyle yoğun ve örseleyici bir bakımsızlık yaşamıştır ve “saldırganla özdeşim kurma”da (A. Freud, 1936) tipik olarak görüldüğü gibi, insanlara karşı vermeyici bir tutum benimsemiştir. Dünkü kurban, bugünkü zalim olmuştur. Cimrinin kendiliği bölünmüştür; kaba ve esirgeyen bir erişkin zafer edasıyla gösteriş yaparken, içeride yoksun bırakılmış bir çocuk ağlamaktadır.

Dinamik Psikoterapide Dönüm Noktaları – Salman Akhtar